هزارچال
در اپیزود چهلم از پادکست بیسکمپ، ضمن روایت اولین تلاشها و صعودها در منطقهی تخت سلیمان و قلهی علمکوه، نظریهای در مورد نام “حصارچال یا هسارچال” مطرح شد. حصارچال منطقهای است در جنوب شرقی قلهی علمکوه و پر رفت و آمدترین مسیر رسیدن به قله است. همینطور این منطقه گذرگاهی تاریخی بوده که از دیرباز روستاها و شهرهای دو سوی البرز غربی را به هم متصل میکرده و یکی از راههای ارتباطی و تبادل کالا بین مردمان طالقان و قزوین و کلاردشت و تنکابن بوده است. تودهی تخت سلیمان یا علمکوه با دهها قلهی بالای چهارهزار متر و یخچالها و رودخانههای مهمی که از این تودهی کوهستانی سرچشمه میگیرند، باعث شکلگیری تمدنی کهن در این منطقه شده است و ارتباط و تجارت با این منطقهی پرآب و حاصلخیز، از طریق گذرگاههای مرتفع کوهستانی میسر میشده که گردنهی هزارچم و دشت حصارچال یکی از این مسیرهای ارتباطی بوده است. تودهی علمکوه همچنین یکی از قطبهای کوهنوردی ایران و از مهمترین و با ارزشترین مکانها برای فعالیتهای ورزشی کوهمحور و پایه و اساس رشد کوهنوردی نوین و فنی در کشور بوده است. طبیعتا چنین منطقهی مهمی مورد توجه اروپاییهایی بوده که از قرن شانزدهم میلادی به طور گسترده به ایران سفر میکردهاند. از مستشاران و افسران نظامی و اطلاعاتی گرفته، تا دانشمندان و ماجراجویان و کاوشگران کنجکاو و جسور، برای شناسایی مناطق گمنام و ناشناخته. خوشبختانه به دلیل وجود سنت باارزش ثبت و گزارشنویسی دقیق توسط این مسافران غربی، امروزه ما با حجم قابل توجهی از اطلاعات، مطالعات، نقشهها، گزارشها و سفرنامههای بسیار زیادی که توسط این مسافران ثبت و نوشته شده، روبرو هستیم. با بررسی و پژوهشهایی که در این گزارشهای علمی و سفرنامهها صورت گرفته، اینطور به نظر میرسد که نام منطقهی مذکور در جنوب علمکوه و شمال هزارچم، “هزارچال” بوده و نه حصارچال و هسارچال.
در این پژوهش دست کم به ۷ سند معتبر از ۱۸۳ سال قبل توسط دانشمندان، کاوشگران و ماجراجویان اروپایی استناد شده که همگی از این مکان به نام هزارچال اسم بردهاند و حتی برای مخاطب انگلیسی یا آلمانی زبان، معنای کلمهی “هزارچال” را توضیح دادهاند. هزارچال به معنای مکانی است که هزار کاسه، چال و گودی دارد که بر اثر وجود یخچال و برفچالهای منطقه شکل گرفته و نام مکانیست در شمال گذرگاه هزارچم و بر سرراه طالقان به کلاردشت. ذکر نامی واحد از سوی این مسافران اروپایی که از اتریش و آلمان و انگلستان و در یک بازهی ۱۰۰ساله به این منطقه سفر کردهاند و همگی از هزارچال نام بردهاند، گواهی بر درستی این ادعا است. ضمن اینکه در گزارش اولین فرد ایرانی که به قلهی علمکوه صعود کرده (که داستان سفرش را در اپیزودهای آینده پادکست بیسکمپ خواهید شنید) نیز نام این منطقه هزارچال ذکر شده است.
در این ویدیو نگاه کوتاهی به این اسناد و مدارک شده است.
